Dynamika i geneza kolektywnej agresji w ujęciu wielowymiarowym - próba integracji.

Kierownik 

dr Mikołaj Winiewski

 

Lata realizacji

2015-2017

 

Fundator

Narodowe Centrum Nauki (OPUS)

 

Opis

Głównym celem proponowanego projektu jest wypracowanie nowego modelu wyjaśniającego powstawanie i przebieg przemocy zbiorowej, jak również akceptację dla przemocy. Model ten będzie jednocześnie integrował istniejące wątki teoretyczne z obszarów psychologii stosunków międzygrupowych, socjologii, kryminologii, ekonomii, historii społecznej, demografii i innych dyscyplin nauk społecznych zajmujących się agresją i przemocą grupową.

 

Przewodnia ideą nowego modelu jest wprowadzenie wielowymiarowości agresji / przemocy międzygrupowej. W literaturze przedmiotu podkreśla się złożoność i wielowymiarowość procesów prowadzących do przemocy międzygrupowej i ludobójstwa (Staub, 1989) czy zabijania i okaleczania członków mniejszości w odwecie za rzekome zbrodnie (Tolany i in, 1989; Lambroza, 1980) jednak sama przemoc jest traktowana jednowymiarowo.

 

Proponowany model czerpie z analiz nad agresją na poziomie indywidualnym i badań nad przemocą w rodzinie (Johnson, 2006) pokazujących, że wprowadzenie wielowymiarowego rozumienia tych zjawisk pozwala na o wiele szersze przewidywania i tłumaczy niejednoznaczne wyniki badań. Jednocześnie wiele istniejących teorii odnośnie stosunków międzygrupowych mówi, że w zależności od stereotypów (Fiske i in., 2002, Cuddy i in. 2006), spostrzeganych zagrożeń (Stephen i Stephen, 2000), emocji międzygrupowych (Mackie, i in. 2000) zachowania grup względem siebie mają inną genezę i przebiegają inaczej.

 

Projekt ma za zadanie zintegrować linie badań związane z podstawowymi mechanizmami odpowiedzialnymi za powstawanie i przebieg przemocy międzygrupowej. Analizowana będzie rola deprywacji jako podstawowego źródła przemocy. Ideologii, jako podstawowego mechanizmu pośredniczącego pomiędzy trudnymi warunkami życiowymi a przemocą (Staub, 1989, 2002) oraz jako mechanizm selekcji grupy ofiar celem (Glick, 2002). Badana będzie także rola kolektywnej samooceny, zwłaszcza w kontekście podatności na ekstremistyczne ideologie prowadzące do przemocy (Golec de Zawala i in. 2009). Analizy obejmą również reakcje na przemoc ze strony jej świadków (zarówno na poziomie grupowym jak i indywidualnym) oraz wpływ takich reakcji na przebieg przemocy. Analizowany będzie też wpływ przeszłych doświadczeń przemocy grupowej, aspektu poruszanego przez wielu badaczy w różnych kontekstach i z odmiennymi przewidywaniami (Zitek i wsp, 2010; Staub i Vollhardt, 2008)